Αρχική / Πολιτισμός / Ιστορία / Η μάχη του Βερντέν – Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Η μάχη του Βερντέν – Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Γιώργος Φορόπουλος

Γιώργος Φορόπουλος

Ο Γιώργος Φορόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1984. Σπούδασε Ιστορία και Εθνολογία στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και συνέχισε τις σπουδές του σε μεταπτυχιακό επίπεδο και είναι κάτοχος Msc στην επιστήμη της Δημογραφίας.
Γιώργος Φορόπουλος

Latest posts by Γιώργος Φορόπουλος (see all)

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Η πρώτη σφαίρα στην πιο αιματηρή μάχη της ιστορίας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και όχι μόνο, έπεσε πριν από 100 χρόνια, τη Δευτέρα της 21ης Φεβρουαρίου του 1916 στο Βερντέν της βορειοανατολικής Γαλλίας στις όχθες του ποταμού Μόζα.

Η μάχη διεξήχθη μεταξύ Γερμανών και Γάλλων και έχει χαρακτηριστεί ως πιο μακρά στην ιστορία καθώς διήρκησε 10 μήνες.

«Κρεατομηχανή», την αποκαλούν οι ιστορικοί και όχι άδικα, αφού Γάλλοι και Γερμανοί πολεμούσαν, κυριολεκτικά για κάθε σπιθαμή εδάφους και σε αυτές τις 303 ημέρες περισσότεροι από 250 χιλιάδες άνδρες έχασαν τη ζωή τους και περίπου μισό εκατομμύριο τραυματίσθηκαν. Ειδικότερα εκτιμάται ότι από την πλευρά των Γάλλων οι νεκροί ανέρχονταν σε 163.000 και οι τραυματίες σε 215.000 τραυματίες, ενώ από την πλευρά των Γερμανών τα αντίστοιχα νούμερα ήταν 143.000 νεκροί και 187.000 τραυματίες.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Πολλοί από τους νεκρούς δεν βρέθηκαν ποτέ καθώς διαλύθηκαν σε κομματάκια από τους βομβαρδισμούς, ή βρέθηκαν τα ακρωτηριασμένα μέλη τους, ή αποσυντέθηκαν στα λασπωμένα χώματα του Βερντέν, ανώνυμοι ήρωες ενός νόμιμου μακελειού.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

«Τι αιματοκύλισμα, τι φοβερές εικόνες, τι σφαγή! Ούτε η κόλαση δεν πρέπει να είναι έτσι» έγραφε ένας από αυτούς που πολέμησαν.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Αυτό το χώμα στο Βερντέν ήταν καταραμένο εδώ και αιώνες είχε πολεμήσει και χάσει και ο Αττίλας εκεί.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Όταν ξεκίνησε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, σε αυτόν που χάθηκαν τα πιο λαμπρά μυαλά και νιάτα της Ευρώπης κάτι που ίσως πληρώνουμε ακόμη και σήμερα, το Βερντέν απείχε μόλις 40 χιλιόμετρα από τα σύνορα της Γαλλίας με το Παρίσι. Εκτός αυτού η πιο σύντομη οδός από τη Γερμανία στο Παρίσι. Αυτό σήμαινε για το στρατό του Κάιζερ ότι εάν το Βερντέν έπεφτε τότε θα ήταν θέμα ημερών η προέλαση του γαλλικού στρατού στη Γαλλική πρωτεύουσα.

Γάλλοι είχαν από καιρό κατασκευάσει οχυρωματικά έργα σε έκταση περίπου 50 χιλιομέτρων, επρόκειτο για τη πιο μοντέρνα, σπουδαία, άρτια και αδιαπέραστη αμυντική γραμμή στον κόσμο. Μέσα στον οχυρωματικό χώρο υπήρχαν χιλιάδες στρατιώτες και βαρύς οπλισμός. Η τρίχρωμη γαλλική σημαία ανέμιζε σαν να προειδοποιούσε τους Γερμανούς: «Μην τολμήσετε».

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Από την έναρξη του πολέμου τα γερμανικά στρατεύματα είχαν προελάσει, το 1914 από το Βέλγιο και το 1915 μάχονταν στη βόρεια Γαλλία ενάντια στους Βρετανούς και τους Γάλλους στρατιώτες. Ο αρχηγός του Γερμανικού Επιτελείου, Έριχ φον Φαλκενχάιν έκρινε πως η μεγαλύτερη απειλή για τη γερμανική επιτυχία ήταν οι Βρετανοί, όμως πριν αντιμετωπισθούν κατά μέτωπο θα έπρεπε να πετάξουν τους Γάλλους έξω από την εξίσωση και το μέρος για να γίνει αυτό, συμβούλεψε τον Κάισερ πως ήταν το Βερντέν, σκεπτόμενος πως η Γαλλία ήταν ήδη αποδυναμωμένη, εξαντλημένη και με πεσμένο το ηθικό.

Ο Φαλκενχάιν τα έβαλε κάτω και είπε πως εάν οι Γάλλοι δεν παραδοθούν τότε η μάχη είναι αναπόφευκτη και υπολόγισε πως για κάθε δύο νεκρούς Γερμανούς στρατιώτες θα αντιστοιχούν πέντε Γάλλοι.

Έστησε μεταξύ άλλων1.200 βαριά όπλα, τα οποία έσυρε στο πεδίο της μάχης με άλογα και 2,5 εκατομμύρια βλήματα,αρκετά από αυτά περιείχαν χημικά αέρια και μαζί με 150.000 άντρες ήταν έτοιμος να ρουφήξει το αίμα των Γάλλων.

Οι Γάλλοι μαθαίνουν τι πρόκειται να γίνει και ενισχύουν το οχυρό με 30.000 άντρες.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Στις 21 Φεβρουαρίου στις 4 τα ξημερώματα και υπό το φως της πανσελήνου έπεσαν τα πρώτα βλήματα και κατέστρεψαν το σιδηροδρομικό σταθμό του Βερντέν.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Ο βομβαρδισμός του πυροβολικού συνεχίστηκε πλήττοντας το οχυρό και τα χαρακώματα.

«Οι οβίδες και τα βλήματα έρχονταν από παντού, εμφανίζονταν μέσα από τους καπνούς και τη σκόνη» περιγράφει ένας Γάλλος αξιωματικός που έζησε τη φρίκη και συνεχίζει: «Επρεπε να εγκαταλείψουμε τα καταφύγιά μας και να πέσουμε να κρυφτούμε σε έναν από τους μεγάλους κρατήρες που είχε ανοίξει. Τριγύρω μας ήταν τραυματισμένοι και ετοιμοθάνατοι και εμείς ήμασταν παντελώς ανίκανοι να τους προσφέρουμε την οποιαδήποτε βοήθεια».

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Έπειτα από εννέα ώρες το σφυροκόπημα σταμάτησε, πρέπει να έπεσαν πάνω από ένα εκατομμύριο βλήματα και οι Γερμανοί στρατιώτες βγήκαν από τα χαρακώματα και άρχισαν να προχωρούν στο σκαμμένο από τα βλήματα έδαφος.

Κρατούσαν ένα νέο όπλο, που δεν είχε δοκιμασθεί στο πεδίο της μάχης. Το φλογοβόλο. Με αυτό εξαπέλυσαν επίθεση στα χαρακώματα καίγοντας τους άνδρες που ήταν εκεί.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Την πρώτη ημέρα της σφαγής οι Γάλλοι υποχώρησαν τέσσερα χιλιόμετρα τις επόμενες τρεις ημέρες οπισθοχώρησαν 12 χιλιόμετρα. Οι απώλειες συγκλονιστικές. 9.000 άντρες νεκροί, τραυματίες ή εξαφανισμένοι. Ένα από τα οχυρά, το Ντουομόντ έπεσε στους Γερμανούς και το ηθικό των Γάλλων κατέρρευσε. Οι πολίτες ξεκίνησαν να εγκαταλείπουν τη Βερντέν πιστεύοντας πως είναι θέμα χρόνου να μπουν μέσα οι Γερμανοί.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Όμως ο γαλλικός εγωισμός και περηφάνια έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο. Εν τω μεταξύ η εντολή από το Παρίσι ήταν «κρατήστε το Βερντέν με κάθε κόστος»,ενώ στο μέτωπο φτάνει ένας νέος διοικητής, το όνομά του Φιλίπ Πεταίν, μαζί με ενισχύσεις.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Μάχες και αίμα είναι το σκηνικό που εξακολουθεί να στήνεται. Μάλιστα οι μάχες είναι τόσο σφοδρές που τελικά οι Γερμανοί έχουν χάσει τον ίδιο αριθμό ανδρών όπως οι Γάλλοι, περίπου 25.000 άνδρες. Αυτό σήμαινε ότι για πρώτη φορά χάνουν το προβάδισμα.

Οι Γερμανοί όσο προχωρούν και απομακρύνονται από το βεληνεκές του πυροβολικού τους είναι πιο εκτεθειμένοι, η οπισθοφυλακή βρίσκεται σε στατικότητα και αδυνατεί να προχωρήσει μπροστά καθώς οι σφοδροί βομβαρδισμού έχουν καταστρέψει το έδαφος και το έχουν κάνει απροσπέλαστο. Είναι τώρα η σειρά του γαλλικού πυροβολικού που καταφέρνει σημαντικές απώλειες εναντίον του αντιπάλου.

Ο πόλεμος των χαρακωμάτων έχει ξεκινήσει, μάχες σώμα με σώμα και με παρατεταμένες τις ξιφολόγχες, οβίδες και κυρίως τα αυτόματα πυροβόλα όπλα διαμελίζουν τους νέους που πολεμούν μέσα στις λάσπες.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Η daily mail επικαλείται τα γραπτά ενός Γάλλου λοχία: «Το έδαφος κάθε τόσο σείεται και μας πετά επάνω. Η ατμόσφαιρα είναι αποπνικτική, δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε. Οι τυφλοί και τραυματισμένοι συνάδελφοί μας πέφτουν επάνω μας και πεθαίνουν αφού πρώτα μας λούσουν με το αίμα τους».

Η αποφορά από τα σώματα που αποσυντίθενται είναι αβάσταχτη και για τα δύο στρατόπεδα.

Οι Γάλλοι προσπάθησαν ανεπιτυχώς να ανακαταλάβουν το Ντουομόντ χάνοντας χιλιάδες άνδρες.

Γάλλοι και Γερμανοί ζούν μέσα στη βρωμιά έχοντας 8.000 βλήματα να απειλούν τη ζωή τους καθημερινά. Στα χαρακώματα κάποιοι ξεμένουν από νερό και πίνουν τα ούρα τους.

Έχει περάσει μια εβδομάδα που οι άνδρες μάχονται με φλογοβόλα, ξιφολόγχες και αυτόματα που θερίζουν.

Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν και άλλο οχυρό, το Βο και το καταφέρνουν με πολύ υψηλό τίμημα, περίπου 2.750 νεκροί.

«Το Βερντέν δεν πρέπει να πέσει» έλεγε ο Πετέν ο οποίος αφού σταθεροποίησε το μέτωπο τον Μάιο πήρε προαγωγή και στη θέση του ήλθε ο στρατηγός Ρομπέρ Νιβέλ.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

«Δεν θα περάσουν» (Ils ne passeront pas) είναι το μότο του Νιβέλ. Όμως οι Γάλλοι έχουν καταρρακωμένο ηθικό.

Ωστόσο ο Έριχ φον Φαλκενχάιν δεν μπορεί να πάρει το παιχνίδι γιατί η Γερμανία πολεμά σε δύο μέτωπα και ξαφνικά άνοιξε και τρίτο από τα ανατολικά με την προέλαση των Ρώσων. Η Γερμανία είναι εκτεθειμένη και πρέπει να σταλούν στρατιώτες στα ανατολικά. Έτσι 50.000 άνδρες φεύγουν με απόσπαση και κάθε σκέψη για μαζική επίθεση που θα τους οδηγούσε στο Παρίσι «παγώνει».

Όμως πριν από αυτό δοκίμασαν κάνοντας χρήση χημικών αερίων. Φριχτοί θάνατοι μέσα στα χαρακώματα. Όμως εκεί σταματούν δεν υπάρχει χρόνος για να συνεχίσουν την επίθεση και κρατούν αμυντική στάση.

Η μάχη του Βερντέν - Γιατί τη χαρακτήρισαν οι ιστορικοί ως «Κρεατομηχανή»

Ο στρατάρχης Πάουλ φον Χίντενμπουργκ τον Αύγουστο του 1916 έχει αναλάβει την αρχηγία των γερμανικών δυνάμεων. «Το Βερντέν έχει εξαντλήσει τις δυνάμεις μας, είναι μια ανοιχτή πληγή. Η επιχείρηση είναι ανέλπιδη» είχε δηλώσει και ο δεύτερος στην ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων ο Έριχ Λούντεντορφ κατέληξε πως «το Βερντέν είναι μια κόλαση, ένας εφιάλτης. Οι απώλειες μας είναι πολύ βαριές».

Φυσικά δεν επρόκειτο να γίνει άμεση οπισθοχώρηση. Οι Γάλλοι έχουν περάσει στην αντεπίθεση και τις 24 Οκτωβρίου παίρνουν πίσω το Ντουμόντ και 10 ημέρες αργότερα το οχυρό Βο και η τελική μάχη δόθηκε στις 18 Δεκεμβρίου.

Οι Γάλλοι ανακηρύχθηκαν νικητές, κράτησαν το Βερντέν, παρέμειναν στον πόλεμο και δεν εγκατέλειψαν όπως οι Γερμανοί. Ωστόσο η νίκη αυτή πάντα προκαλεί θλίψη. Επρόκειτο για ακόμη μια αποτυχία του ανθρωπίνου είδους. Μετά το Βερντέν φτιάχτηκε η Γραμμή Μαζινό κατά μήκος των γαλλογερμανικών συνόρων η συνέχει είναι γνωστή.

Σχολιάστε

Σχόλια

Δείτε επίσης

Πως δημιουργήθηκε ο 'ήλιος της Βεργίνας'

Πως δημιουργήθηκε ο ‘ήλιος της Βεργίνας’

Inline
Inline